Memahami tingkah laku
Apakah Penilaian Tingkah Laku Fungsian (FBA)?
Penilaian Tingkah Laku Fungsian (Functional Behaviour Assessment, FBA) bukanlah satu perkara tunggal; ia istilah umum untuk beberapa kaedah berbeza yang membolehkan penyelidik dan pengamal mengenal pasti sebab sesuatu tingkah laku tertentu berlaku (Cooper, Heron & Heward, 2007).
Penilaian ini biasanya, tetapi bukan semata-mata, digunakan untuk mengenal pasti punca tingkah laku yang mencabar seperti mencederakan diri, keagresifan terhadap orang lain atau tingkah laku merosakkan. Walaupun terdapat kaedah berbeza untuk menjalankan penilaian fungsian, semuanya mempunyai matlamat yang sama: mengenal pasti fungsi sesuatu tingkah laku yang mencabar supaya intervensi dapat dilaksanakan untuk mengurangkan tingkah laku tersebut dan/atau meningkatkan tingkah laku yang lebih adaptif.
O.F.I.B. Lens: versi lanjutan FBA yang dibangunkan sendiri oleh Breakthru
O.F.I.B. membolehkan kami menilai sebab dan perspektif peribadi di sebalik tingkah laku yang mencabar dan menekan, serta berusaha memahami tingkah laku itu dan memberikan penyelesaian yang mungkin.
Kaedah Penilaian Fungsian
Terdapat tiga kaedah penilaian fungsian yang khusus: (a) Pemerhatian Langsung, (b) Kaedah Pemberi Maklumat, dan (c) Analisis Fungsian. Istilah “penilaian fungsian” dan “analisis fungsian” kadangkala dianggap sama, tetapi sebenarnya tidak; analisis fungsian ialah satu jenis penilaian fungsian yang khusus.
01
Pemerhatian Langsung
Seorang pemerhati akan melihat klien melakukan aktiviti dalam persekitaran semula jadinya. Apabila tingkah laku mencabar berlaku, pemerhati akan merekodkan apa yang berlaku sejurus sebelum dan sejurus selepasnya, serta mencatat apa yang dianggapnya sebagai punca yang mungkin bagi tingkah laku itu.
02
Kaedah Pemberi Maklumat
Temu bual dan soal selidik yang boleh dilengkapkan oleh klien, ibu bapanya, kakitangan, guru dan sebagainya. Digunakan untuk mengenal pasti apa yang berlaku sebelum tingkah laku berlaku, dan apa yang berlaku selepasnya.
03
Analisis Fungsian
Pengamal sengaja mengubah apa yang berlaku sebelum dan/atau selepas tingkah laku untuk menguji apa yang mungkin menyebabkannya. Kaedah ini digunakan untuk benar-benar menguji hipotesis.
Pemerhatian langsung dan kaedah pemberi maklumat ialah “penilaian deskriptif”. Analisis fungsian ialah “penilaian eksperimen” yang benar-benar dapat mengenal pasti fungsi tingkah laku.
Apabila kami mengatakan sesuatu tingkah laku mempunyai “fungsi”, maksud kami ialah sebab tingkah laku itu berlaku. Seperti yang dinyatakan oleh O’Neill et al. (1997, m.s. 3), ‘salah satu matlamat penilaian fungsian yang baik ialah membawa kejelasan dan kefahaman kepada situasi yang sebaliknya kacau-bilau dan mengelirukan’.
Maklumat di halaman ini diambil daripada laman Educate Autism untuk tujuan pemahaman.